Baixa, Lissabon

Baixa de Lisboa

De Baixa is het gebied van Lissabon dat door de Markies van Pombal werd herbouwd na de aardbeving van 1 november 1755. De Baixa de Lisboa is het hart van de stad, ook bekend als de Baixa Pombalina, gekenmerkt door de rechte, brede straten die vanuit de Rua Augusta werden aangelegd en vernoemd naar de ambachten die er destijds bestonden — schoenmakers, vergulders en zadelmakers. De Rua Augusta, volledig geplaveid met Portugese kasseien, is een van de meest levendige straten van Lissabon. In de Baixa is het mogelijk om gedurende de dag een verscheidenheid aan straatartiesten te zien, waaronder levende standbeelden, violisten en gitaristen, en soms muziekgroepen zoals academische tuna's en Afrikaanse dansgroepen. De Baixa is de thuisbasis van traditionele handel, restaurants die typisch Portugese gerechten serveren, kantoren in diverse sectoren (banken, financiën, juweliers en andere), luxe hotels en hostels, een uitkijkpunt en diverse culturele ruimtes, waaronder het MUDE (Museu do Design e da Moda). De Baixa is populair bij architectuurliefhebbers, zakenmensen, investeerders, jonge bezoekers en toeristen die de stad ontdekken. Het is de ideale uitvalsbasis voor iedereen die in het centrum van de Portugese hoofdstad wil verblijven en zich zonder auto wil verplaatsen.

Structuur van de Baixa Lisboeta

De Baixa de Lisboa wordt begrensd in het noorden door Largo do Regedor, in het oosten door Rua da Madalena, in het zuiden door Rua da Alfândega, en in het westen door Largo de São Julião en Rua Nova do Almada. Het verbindt Chiado, Avenida da Liberdade en Alfama.

De Baixa valt onder de Junta de Freguesia de Santa Maria Maior.

Top 10 Bezienswaardigheden in Baixa de Lisboa

1. Convento do Carmo: Het Convento do Carmo is een van de belangrijkste gebouwen in Lissabon uit de periode vóór de aardbeving van 1 november 1755. Het is gelegen aan Largo do Carmo — Chiado en huisvest sinds de 19e eeuw het Museu Arqueológico do Carmo; de hoofdgevel is onlangs gerestaureerd. Het klooster wordt veel bezocht vanwege de collectie belangrijke artefacten uit de Portugese geschiedenis die binnen in het museum worden tentoongesteld en als architectonisch getuigenis van de aardbeving. Het Convento do Carmo herbergt de volgende hoofdcollecties:

• Romeinse Epigrafie Collectie;
• Pre-Columbiaanse Keramiek en Mummies Collectie;
• Egyptische Sarcofaag en Mummie;
• Graf van Dom Fernando I (1345–1383);
• Graf van Koningin Dona Maria van Oostenrijk uit de 18e eeuw;
• Mozaïsche stenen uit de 10e eeuw.

2. Elevador de Santa Justa: De Elevador de Santa Justa is een verticale lift in de Baixa van Lissabon, gebouwd in een gietijzeren constructie. De belangrijkste attracties zijn het panoramische uitzicht over Lissabon en de architectuur van de structuur. De Elevador de Santa Justa is ontworpen door Raoul Mesnier de Ponsard en ingehuldigd op 10 juli 1902.

3. Casa do Alentejo: De Casa do Alentejo is sinds 1928 het hoofdkwartier van de Associação Regionalista Alentejana. Het is gevestigd in een 19e-eeuws paleis dat in opdracht van de familie van de Burggraven van Alverca werd gebouwd. Het paleis heeft door de jaren heen verschillende functies gehad, waaronder het eerste casino van Lissabon, bekend als "O Majestic Club". De Casa do Alentejo kenmerkt zich door Neo-Moorse architectuur, ontworpen door architect Silva Júnior, en wordt veel bezocht vanwege de schoonheid van de Salão dos Espelhos en de kwaliteit van de Alentejaanse regionale keuken die in de paleisrestaurants wordt geserveerd.

4. Igreja de São Domingos: De Igreja de São Domingos is een van de belangrijkste kerken van de stad, gelegen aan Largo de São Domingos nabij Praça Dom Pedro IV, bekend als de Rossio van Lissabon. De kerk werd getroffen door twee grote rampen — de aardbeving van 1755 en een brand in 1959. De Igreja de São Domingos valt op door zijn ruime interieur, met name het plafond, gebouwd in een geschilderde valse tongewelf met mangaankleurige en okerkleurige tinten. De belangrijkste hoogtepunten zijn een stuk stof dat toebehoorde aan Zuster Lúcia en de rozenkrans van Jacinta, verbonden met de verschijningen van Fátima in 1917 — het Wonder van de Zon vond plaats op 13 oktober 1917 — en het graf van Dom João de Castro. De Igreja de São Domingos was het toneel van verschillende mijlpaalgebeurtenissen in de Portugese geschiedenis, waaronder:

• het Bloedbad onder de Joden in 1506;
• het begin van de Inquisitie Autos-da-Fé;
• geheime bijeenkomsten van Dom João IV en zijn bondgenoten tegen Spanje.

5. Miradouro do Arco da Rua Augusta: De Miradouro do Arco da Rua Augusta is een bevoorrecht uitzichtpunt over Lissabon, de Taag en het Parque Natural da Arrábida. Het uitzichtpunt is geïntegreerd in de Arco da Rua Augusta, oorspronkelijk ontworpen in 1759 door Eugénio dos Santos. De boog werd ingehuldigd in 1875 naar een ontwerp van architect Veríssimo José da Costa. Het is gelegen aan het noordelijke uiteinde van Praça do Comércio, verbindt het met Rua Augusta en koppelt twee flankerende gebouwen. Het is een van de belangrijkste attracties van Lissabon vanwege het sculpturale ensemble dat enkele van de belangrijkste figuren uit de Portugese geschiedenis vertegenwoordigt, waaronder:

• beelden van Viriato, Vasco da Gama, Dom Nuno Álvares Pereira en de Markies van Pombal;
• allegorische voorstellingen van de rivieren Douro en Taag door Vítor Bastos.
  De beelden bovenop de boog zijn allegorische voorstellingen van "Glorie die Genie en Moed bekroont" door beeldhouwer Anatole Calmels, een Latijnse inscriptie met de betekenis "Aan de deugden van onze voorouders" en een klok aan de binnenkant van de boog.

6. Museu da Guarda Nacional Republicana: Het Museu da Guarda Nacional Republicana is gehuisvest in het Quartel do Carmo. Gelegen aan Largo do Carmo, werd het in 2015 geopend voor het publiek met als doel de geschiedenis van de Guarda Nacional Republicana te bewaren en te promoten. Het Quartel do Carmo was het toneel van een van de belangrijkste gebeurtenissen in de Portugese geschiedenis — de Anjerrevolutie van 25 april 1974. De museumcollectie omvat meer dan tweeduizend stukken uit de 14e tot de 21e eeuw, gerelateerd aan de verschillende veiligheidstroepen die in Portugal hebben bestaan, met name de Guarda Municipal, de Guarda Real da Polícia de Lisboa en de Guarda Nacional Republicana.

7. Teatro Nacional Dona Maria II: Het Teatro Nacional Dona Maria II is een historisch gebouw dat zich toelegt op de promotie van theater op nationaal niveau, het opleiden van acteurs en technici, en het aangaan van nationale en internationale partnerschappen om het Portugese theater te promoten. Het werd ingehuldigd op de verjaardag van Koningin Dona Maria (1819–1853) — 4 april 1846. Het theater weerspiegelt de invloed van schrijver Almeida Garrett, die verantwoordelijk was voor de oprichting van de Inspecção Geral dos Teatros e Espetáculos Nacionais en het Conservatório de Arte Dramática. Het Teatro Nacional Dona Maria II werd gebouwd op Praça Dom Pedro IV op de locatie van het voormalige Palácio dos Estaus, het voormalige hoofdkwartier van de Inquisitie vóór de aardbeving van 1755. Het huidige gebouw is ontworpen door de Italiaanse architect Fortunato Lodi. Het theater werd in 1964 bijna volledig verwoest door brand, wat leidde tot de reconstructie en heropening in 1978. De belangrijkste hoogtepunten van het Teatro Nacional Dona Maria II zijn de neoklassieke hoofdgevel, de Sala Garrett, de Salão Nobre en de boekwinkel, de gangen, de grote centrale atrium en Café Garrett.

8. Museu do Dinheiro: Het Museu do Dinheiro is een ruimte waar de historische evolutie van geld interactief kan worden verkend, met als doel de geschiedenis van geld in Portugal en de rest van de wereld te delen. Het is gehuisvest in de voormalige Igreja de São Julião aan Largo de São Julião in de Baixa Pombalina. Het museum is georganiseerd in acht ruimtes:

• Aanraken / Wat is Geld?;
• Uitwisseling / Dit is Geld;
• Conventie / De Oorsprong van de Munt;
• Representatie / De Schatkamer;
• Narratief / Genealogie van Geld en Bankwezen;
• Productie / Munten Slaan en Bankbiljetten Drukken; Illustratie / Bankbiljetten van de Wereld;
• Getuigenis / Mens en Geld;
• Openbaring / Herinnering aan de Locatie.

Het Museu do Dinheiro bevat de volgende hoogtepunten:

• Igreja de São Julião;
• Muralha de Dom Dinis;
• Gouden staaf van 12,6 kg;
• Chinese bankbiljet: het eerste biljet uit het Oosten, daterend uit de 9e eeuw na Christus;
• Português van Dom Manuel I: een gouden munt geslagen tussen 1499 en 1521;
• Morabitino van Dom Sancho II: de laatste morabitino geslagen in Portugal;
• Dobra van 24 escudos: de grootste en zwaarste munt van Portugal, met een gewicht van 85 gram.

9. Lisboa Story Centre: Het Lisboa Story Centre is een centrum voor het verkennen van de geschiedenis van Lissabon door middel van virtual reality-presentaties, gecreëerd als een interpretatiecentrum voor de geschiedenis van Lissabon. Het belangrijkste doel is om de geschiedenis van Lissabon op een multidimensionale manier te delen met behulp van een audiogids gedurende ongeveer zestig minuten. Het is gelegen aan Praça do Comércio en georganiseerd in zes hoofdruimtes:

• Sectie 1: Mythes en Realiteiten;
• Sectie 2: Lissabon, Wereldstad;
• Sectie 3: 1 november 1755;
• Sectie 4: Pombal's Visie;
• Sectie 5: Het Plein: Politiek en Plezier;
• Sectie 6: Virtueel Lissabon.

10. Museu da Cerveja (Bier Museum): Het Museu da Cerveja is een recreatieve en sociale ruimte gericht op het thema bier, gecreëerd om de geschiedenis van bier in Portugal en de rest van de wereld te delen. Gelegen aan Praça do Comércio, werd het ingehuldigd in 2012 en biedt het diverse culturele en gastronomische ruimtes, waaronder de Brouwerij Ruimte. Het museum is georganiseerd in vier hoofdsecties:

• Van de Oorsprong tot het Begin van Industriële Productie;
• De Geschiedenis van Nationale Producenten;
• Bier in Portugeessprekende Landen;
• De Monastieke Kelder.

Verdere Plaatsen om te Bezoeken in Baixa de Lisboa

Sociedade de Geografia de Lisboa: De Sociedade de Geografia de Lisboa is een plek waar bezoekers kunnen leren over de Portugese Expansie en de Portugese opmars in het binnenland van Afrika, met name tussen Angola en Mozambique. Gelegen aan Rua das Portas de Santo Antão, tussen Praça dos Restauradores en Largo de São Domingos, werd de vereniging opgericht in januari 1875. In 1898 organiseerde het de viering van het vierde eeuwfeest van de ontdekking van de Zeeroute naar India. Het paleis dat de vereniging en het museum huisvest, is ontworpen door José Luís Monteiro en kenmerkt zich door de volgende hoogtepunten:

• Atrium: een groep van zes beelden die figuren van de Portugese Ontdekkingen vertegenwoordigen, waaronder Infante Dom Henrique, Fernão Lopes, Pedro Álvares Cabral, Azurara, João de Barros en Castanheda;
• Ledenlounge: een ruime en luchtige zitkamer die de onderzoekers en leden ontvangt die de Sociedade de Geografia de Lisboa bezoeken;
• Bibliotheek en Kaartencollectie;
• Bestuursvergaderzaal: waar olieverfschilderijen te zien zijn van de verschillende voorzitters van de vereniging en Koning Dom Luís;
• Sala Portugal: de locatie van het museum, met collecties uit diverse regio's, waaronder West-Afrika, Centraal-Afrika, Oost-Afrika, India, China, Japan en Timor;
• Sala Algarve: opmerkelijk vanwege beelden van Vasco da Gama, Infante Dom Henrique en Luís Vaz de Camões, en een globe speciaal ontworpen voor de Internationale Tentoonstelling van Parijs in 1931, die de routes van Portugese zeevaarders tussen 1482 en 1660 weergeeft;
• Sala da Índia: opmerkelijk vanwege een gevarieerde collectie Indo-Portugese meubels, olieverfportretten van Koning Dom Carlos en Koningin Dona Amélia, en twee aardse globes van Vicente Coronelli;
• Sala dos Padrões: met de stenen pilaren die uit Afrika zijn meegebracht, waaronder de Padrão de Diogo Cão uit 1482;
• Bibliotheek: de Bibliotheek van de Sociedade de Geografia de Lisboa wordt wereldwijd erkend als een essentiële bron voor de studie van de Geschiedenis van de Ontdekkingen en de Portugese Expansie, Geografie, Geschiedenis en Etnografie van de Gemeenschap van Portugeessprekende Landen. Opgericht in 1880, bevat het ongeveer 66.000 titels.

Café Martinho da Arcada: Café Martinho da Arcada is een historisch restaurant in Lissabon dat veel wordt bezocht door zowel lokale bewoners als toeristen vanwege de locatie, de kwaliteit van het eten en de service, en de rijke geschiedenis. Gelegen aan Praça do Comércio tegenover het Museu da Cerveja, werd het ingehuldigd op 7 januari 1782 als een drank- en ijssalon. Het café heeft verschillende eigenaren gehad — van de oprichter, de leverancier van het Koninklijk Huis Julião Pereira de Castro, tot de Italiaan Domenico Mignani die het van "Casa do Gelo" omdoopte tot "Casa de Café Italiana", gevolgd door Martinho Bartolomeu Rodrigues die het in 1845 zijn huidige naam "Café Martinho da Arcada" gaf, en António de Sousa. Het café werd bekend bij de inwoners van Lissabon vanwege de regelmatige aanwezigheid van schrijvers en intellectuelen, waaronder Fernando Pessoa, Luís Machado, Eduardo Lourenço, Júlio Pomar, Siza Vieira, Amália Rodrigues en Mário Soares. Het café staat ook bekend om de kwaliteit van zijn keuken, met name de pastéis de nata, de Bife à Martinho en de Bacalhau à Martinho.

Igreja da Madalena: De Igreja da Madalena is een kerk die na de aardbeving van 1755 werd herbouwd en momenteel wordt gebruikt voor religieuze ceremonies, waaronder de Procissão de Santo António. Gelegen aan Largo da Madalena, halverwege tussen de Baixa en Alfama, werd de kerk oorspronkelijk gesticht in 1164; de huidige versie dateert uit een restauratie die in 1783 werd voltooid. De belangrijkste hoogtepunten zijn schilderijen van Pedro Alexandrino de Carvalho (1730–1810) en Machado de Castro (1731–1822) in het interieur, en het portaal in Manuelstijl.

Museu de Lisboa: Torreão Poente do Terreiro do Paço: De Westtoren van Praça do Comércio is een van de vijf museumruimtes die deel uitmaken van het Museu de Lisboa, naast het Palácio Pimenta, het Teatro Romano, het Museu de Santo António en het Casa dos Bicos. De Westtoren was de locatie van het Paço da Ribeira vóór de aardbeving van 1755. Het is een ruimte die wordt gebruikt voor tijdelijke tentoonstellingen met betrekking tot de geschiedenis van Lissabon.

Galerias Romanas da Rua da Prata: De Galerias Romanas da Rua da Prata zijn een cryptoporticus die zich uitstrekt onder Rua da Prata, Rua da Conceição en Rua do Ouro. De cryptoporticus was een structureel middel dat veel werd gebruikt in de Romeinse techniek om de ondergrond te egaliseren en meer stabiliteit te bieden aan gebouwen die boven de grond op ruïnes werden gebouwd. De galerijen dateren uit de 1e eeuw na Christus en werden in 1771 ontdekt, na de aardbeving van 1755. Door de eeuwen heen ontstonden er mythen rondom hen, met name in de 19e eeuw, toen men geloofde dat de wateren van de galerijen geneeskrachtige eigenschappen voor de ogen hadden en ze bekend werden als de Conservas de Água da Rua da Prata. De galerijen kunnen worden bezocht op Monumenten en Sites Dag in april en tijdens de Europese Erfgoeddagen in september. Acht galerijen zijn toegankelijk, verspreid over ongeveer veertig meter. De galerijen omvatten verschillende structuren:

• Badhuizen gewijd aan Aesculapius, de Romeinse God van de Geneeskunde;
• Waterdistributienetwerk voor de stad;
• Oostelijke Galerij.

Igreja de São Nicolau: De Igreja de São Nicolau werd gesticht in 1280 door bisschop Dom Mateus, die het wijdde aan Sint-Nicolaas — geboren in het huidige Turkije rond 270 na Christus en beschouwd als de beschermheilige van kinderen, zeelieden en kooplieden. De huidige kerk werd gebouwd tussen 1775 en 1850 onder leiding van Reinaldo Manuel dos Santos, aan Rua da Vitória in de Baixa Pombalina. De belangrijkste hoogtepunten zijn:

• Plafondschilderingen van António Manuel da Fonseca die Vreugde, Geloof, Liefdadigheid en scènes uit het dagelijks leven van Sint-Nicolaas voorstellen;
• Vier medaillons die de vier Evangelisten voorstellen: Matteüs, Marcus, Lucas en Johannes;
• Stations van de Kruisweg uit 1930 door Salvador Barata Feyo;
• Doopkapel afkomstig uit het Convento de São Francisco, later verwoest door de aardbeving van 1755;
• Orgel uit het Convento do Beato, overgebracht in 1835.

Igreja de Nossa Senhora da Vitória: De eerste kerk werd gebouwd in 1556 als onderdeel van een hospice beheerd door het Hospital de Todos-os-Santos. De huidige Igreja de Nossa Senhora da Vitória werd ingehuldigd in 1824. De belangrijkste hoogtepunten zijn:

• Beeld van Christus de Gekruisigde;
• Glas-in-loodramen uit 1940;
• Hoofdkapel met beelden van Sint-Petrus en Sint-Antonius;
• Beeld van Nossa Senhora da Oliveira door José de Almeida;
• Pijporgel uit 1822 van Machado e Cerveira.

Restaurante Gambrinus: De Gambrinus is een referentiepunt in de gastronomie van Lissabon. Het werd ingehuldigd op 14 juli 1936 op nummer 23 Rua das Portas de Santo Antão, waar het vandaag de dag nog steeds is gevestigd. Opgericht door een Duitser, Hans Schwitalla, en een Galiciër, Claudino Sobral Portela, met het oorspronkelijke doel bier en Duits eten te verkopen. Het werd in 1964 gekocht en opnieuw ontworpen onder architect Maurício de Vasconcelos tot zijn huidige uiterlijk. De interieurs zijn het belangrijkste hoogtepunt, met een uniek decor van Portugese houten en lederen meubels, stukken porselein van de Oost-Indische Compagnie, exotische houtsoorten, wandtapijten en glas-in-loodramen van Sá Nogueira, en een granieten open haard. Gambrinus is een luxe restaurant waar bezoekers kunnen genieten van de Portugese keuken, waaronder de Sopa Rica de Peixe, Empadão de Perdiz en Arroz de Peixe.

Restaurante Solar dos Presuntos: Het Restaurante Solar dos Presuntos is een gastronomisch monument in Lissabon, ingehuldigd op 30 oktober 1974. Gelegen aan Rua das Portas de Santo Antão, nabij Avenida da Liberdade, de Rossio en Praça dos Restauradores. De eigenaar is Evaristo Cardoso, voormalig chef-kok van het Portugese Nationale Voetbalteam. De belangrijkste gastronomische hoogtepunten zijn Polvo à Galega, Lampreia de Escabeche, Cabrito Assado no Forno, Bacalhau à Gomes de Sá en Cozido à Portuguesa.

Historische Winkels in Baixa de Lisboa (Top 10)

Confeitaria Nacional: Een traditionele banketbakkerij die de hoogste internationale onderscheidingen heeft ontvangen voor nationale banketbakkunst en originele recepten, opgericht in 1829 door Balthazar Ruiz Castanheiro op Praça da Figueira in Lissabon, met als doel een luxe banketbakkerij te creëren in de stijl van die in Parijs. De Confeitaria Nacional staat bekend om de kwaliteit van zijn zoetigheden en taarten, met name de Pastéis de Nata en de Bolo Rei (de traditionele kerstcake). De geschiedenis omvat verschillende opmerkelijke episodes:

• Het was het eerste etablissement in Lissabon dat in 1881 een telefoon had;
• Het was leverancier van taarten aan het Portugese Koninklijk Huis in 1871;
• Het eerste Bolo Rei-recept in Portugal werd in 1875 uit Parijs geïmporteerd door Balthazar Ruiz Castanheiro;
• Het ontving verschillende internationale prijzen, onder meer op de Internationale Tentoonstellingen in Wenen in 1873 en Philadelphia in 1876;
• Het ontving het Diploma de Casa Centenária van de Associação Comercial de Lisboa in 1940, uitgereikt door de voormalige president van de Republiek Maarschalk Carmona;
• De Confeitaria Nacional is momenteel de officiële leverancier aan het Presidentschap van de Republiek.

Manteigaria Silva: Manteigaria Silva is een referentiewinkel in Lissabon met meer dan 100 jaar geschiedenis en een reputatie voor productkwaliteit. De eerste winkel werd geopend nabij Largo de São Domingos en Praça da Figueira. Manteigaria Silva is momenteel actief op vier locaties: de Historische Winkel in de Baixa de Lisboa, de winkel in Mercado da Ribeira, het restaurant Bairro do Avillez in Chiado en het café Vela Latina in Belém. Opgericht in 1890 als een van de vierentwintig boterwinkels in Lissabon, werd het aanvankelijk gelanceerd onder de naam Bacalhoaria Silva en in 1922 hernoemd, aangezien boter — destijds een duur product geïmporteerd uit de Azoren en per gewicht verkocht in kleine pakjes — geassocieerd werd met de rijkere klassen. Tegenwoordig biedt Manteigaria Silva een breed scala aan producten, waaronder kazen, gedroogde hammen, gezouten kabeljauw, charcuterie, wijnen, sterke dranken, ingeblikte vis en gedroogde vruchten.

Chapelaria Azevedo: Chapelaria Azevedo is een van de historische winkels die deel uitmaken van de culturele identiteit van Lissabon. Het is de oudste hoedenwinkel van Portugal, opgericht in 1886 door Aquino de Azevedo op Praça Dom Pedro IV — de Rossio van Lissabon. De winkel verkoopt hoeden van elk type, waaronder de Panama hoed, de Portugese stijl hoed en de bolhoed.

A Ginginha: A Ginginha was de eerste winkel in Lissabon die ginja-likeur verkocht. Gelegen aan Largo de São Domingos, werd het opgericht in 1840 door de Galiciër Espinheira. Vanaf dat jaar werd Ginjinha Espinheira een van de meest succesvolle drankwinkels van Lissabon. De ginja wordt geproduceerd in Arruda dos Vinhos, ongeveer veertig kilometer van Lissabon, met een jaarlijkse productie van ongeveer 150.000 liter. Ginja is een likeur gemaakt van suiker, zure kersen, brandewijn en kaneelstokje. De zure kers zou tijdens de Romeinse bezetting op het Iberisch schiereiland zijn aangekomen vanuit de Kaspische of Zwarte Zee-regio en werd in de 15e eeuw in Portugal voor medicinale doeleinden gebruikt. Ginja wordt in verschillende regio's van het land geproduceerd, waaronder Fundão, Covilhã, Belmonte, Portalegre, Alenquer, Bombarral, Óbidos en Alcobaça.

Café Nicola: Café Nicola is een van de meest gevierde ontmoetingsplaatsen voor Portugese intellectuelen en schrijvers sinds de oprichting in 1779. Gelegen aan Praça Dom Pedro IV, werd het bezocht door vooraanstaande figuren uit de Portugese samenleving, waaronder de schrijver Bocage (1765–1805), en was het het toneel van historische gebeurtenissen, zoals het dienen als ontmoetingspunt voor Britse, Amerikaanse en Duitse spionnen tijdens de Tweede Wereldoorlog (1939–1945). Café Nicola produceert en exporteert ook koffie naar verschillende landen. De belangrijkste hoogtepunten zijn de schilderijen van Fernando Santos die Bocage voorstellen en de Art Deco-architectuur van Raúl Tojal.

Conserveira de Lisboa: Conserveira de Lisboa is een traditionele winkel voor ingeblikte vis, gelegen aan Rua dos Bacalhoeiros. Het werd opgericht in 1930 onder de naam Conserveira do Minho en nam in 1942 zijn huidige naam aan. De winkel is trouw gebleven aan de conservenindustrie — een belangrijke sector in Portugal tijdens de jaren '60 en '70 — en onderhoudt drie historische merken: Tricana, Prata do Mar en Minor. Het assortiment omvat tonijnmousse, gerookte octopus, makreel met knoflook en peterselie, en gevulde inktvis. De Conserveira de Lisboa verkoopt ook Kasutera, een Japans product verkrijgbaar in honing- en groenethee-versies.

Hospital das Bonecas: Het Hospital das Bonecas is een reparatiewerkplaats voor poppen die met nauwgezette aandacht voor detail werkt sinds 1830, toen het werd opgericht door Dona Carlota op Praça da Figueira. Het wordt beschouwd als een van de laatste poppenhuizen ter wereld en was jarenlang het enige in Europa. De ruimte bestaat uit een winkel, een "ziekenhuis" en een museum. In de winkel is een collectie poppen te vinden die wachten op restauratie of te koop zijn. Het museum van het Hospital das Bonecas toont meer dan 3.500 verschillende soorten poppen.

Restaurante João do Grão: Het Restaurante João do Grão staat bekend om het hebben van de beste bacalhau com grão van het land. Gelegen aan Rua dos Correeiros, nabij Praça da Figueira en Praça Dom Pedro IV, werd het meer dan tweehonderd jaar geleden opgericht door de Galiciër João do Grão en werkte het ooit de klok rond. João do Grão is een must voor fans van de Portugese keuken, met name voor de gerechten met gezouten kabeljauw en cozido à portuguesa.

A Ginjinha Sem Rival: A Ginjinha Sem Rival is een van de oudste en meest gevierde ginja-winkels in Lissabon. Gelegen aan Rua das Portas de Santo Antão, nabij Praça dos Restauradores, werd het opgericht door João Lourenço Cima in 1890 — grootvader van de huidige eigenaren — en geregistreerd als patent in 1909. De winkel bevindt zich in een klein Art Deco-pand dat zijn oorspronkelijke indeling behoudt. Opmerkelijke curiositeiten zijn:

• De oprichter zou aanvankelijk bij Ginja da Espinheira hebben gewerkt, voordat hij een concurrerende winkel recht tegenover opende na een geschil met zijn voormalige werkgever;
• Een van de bekendste merken Ginja Sem Rival is Eduardino, vernoemd ter ere van een vaste klant die als clown optrad in het Coliseu;
• Het gebouw waar de winkel zich bevindt, was eigendom van de Portugese acteur Vasco Santana;
• De zangeres Amália Rodrigues werd regelmatig gezien terwijl ze citroenen verkocht bij Ginjinha Sem Rival.

Tabacaria Mónaco: De Tabacaria Mónaco is een historisch etablissement in Lissabon waar kranten, tijdschriften, tabak en sigaren kunnen worden gekocht. Gelegen aan Praça Dom Pedro IV, naast Café Nicola, was het een favoriete ontmoetingsplaats van persoonlijkheden zoals Eça de Queirós, Fialho de Almeida, António França Borges en Bernardino Machado. Opgericht in 1875 door João Cruz, verdiende het de bijnaam Capela de São João Batista dos Charutos. De naam Tabacaria do Mónaco werd gekozen als eerbetoon aan Prins Albert I van Monaco, die Lissabon in de 19e eeuw bezocht. De winkel is een bezoek waard vanwege zijn historische karakter, de interieurdecoratie van Rafael Bordalo Pinheiro en de schilderijen van António Ramalho.

Verdere Historische Winkels in Baixa de Lisboa

• Arqui Chique
• Joalharia Ferreira Marques
• Au Petit Peintre
• Casa Buttuller
• Casa Forra
• Casa Macário
• Casa Pereira da Conceição
• Drogaria de São Domingos
• Espingardaria Central A Montez
• Farmácia Normal
• Ferragens Guedes
• Franco Gravador
• Joalharia Ferreira Marques
• Ginjinha Rubi
• Leitaria A Camponesa
• Leão d'Ouro
• Londres Salão
• Manuel Tavares
• Ourivesaria Sarmento
• Primeira Casa das Bandeiras
• Pérola do Rossio
• Quiosque Tivoli
• Restaurante João do Grão
• Retrosaria Bijou
• Sapataria Lord
• Soares & Rebelo
• Tabacaria Mónaco
• Óptica Jomil

Belangrijkste Straten en Pleinen van Baixa de Lisboa

Rua Augusta: Rua Augusta is de centrale straat van de Baixa de Lisboa. Gebouwd na de aardbeving van 1755, verbindt het Praça Dom Pedro IV met Praça do Comércio, waar het ruiterstandbeeld van Koning Dom José I staat. Rua Augusta was vroeger de straat van de zijdehandelaren.

• Rua do Comércio: voorheen Rua Nova d'El Rey
• Rua da Prata: voorheen Rua Bella da Rainha
• Rua dos Fanqueiros: voorheen Rua Nova da Princesa
• Rua dos Douradores
• Rua dos Correeiros
• Rua dos Sapateiros
• Rua de São Julião
• Rua da Conceição
• Rua de São Nicolau
• Rua da Vitória
• Rua da Assunção
• Rua de Santa Justa

Praça do Comércio: Praça do Comércio, voorheen bekend als Terreiro do Paço vóór de aardbeving van 1755, is het grootste en belangrijkste plein van Lissabon. Het is ontworpen door Eugénio dos Santos en Carlos Mardel en heeft een rechthoekige indeling verspreid over drie vleugels in een U-vorm naar het noorden, open naar de Taag naar het zuiden, en beslaat ongeveer 36.000 vierkante meter. De belangrijkste hoogtepunten van Praça do Comércio zijn de twee vierkante torens, de Arco da Rua Augusta, de Cais das Colunas, het Ruiterstandbeeld van Dom José I door beeldhouwer Machado de Castro, en de diverse restaurants en musea rondom het plein.

Largo do Carmo: Largo do Carmo is een van de meest herkenbare pleinen van Lissabon, de thuisbasis van twee opmerkelijke gebouwen: het Convento do Carmo en het Museu da Guarda Republicana. De naam is afgeleid van het Convento do Carmo en de Igreja de Nossa Senhora do Vencimento do Monte do Carmo, daterend uit de late 14e eeuw. Het Largo do Carmo was de thuisbasis van de grootste kerk van Lissabon vóór de aardbeving van 1755. Het is een bezoek waard vanwege het Convento do Carmo, de terrascafés, restaurants en de toegang tot de Elevador de Santa Justa. De historische winkel Ginjinha do Carmo is hier ook te vinden.

Praça Dom Pedro IV: Praça Dom Pedro IV staat bekend als de "Rossio van Lissabon" — een centrale, open ruimte waar bewoners samenkomen en wandelen. Rossio's komen veel voor in steden en dorpen in heel Portugal, zoals in Évora en Aveiro, en zijn over het algemeen de centrale ruimte waar lokale markten werden gehouden. De Rossio wordt voor het eerst vermeld in 1419 als een open, perifere gebied van Lissabon. Het was het toneel van verschillende historische gebeurtenissen, waaronder de Inquisitie Autos-da-Fé waarbij de veroordeelden op de brandstapel werden verbrand. De huidige naam, Praça Dom Pedro IV, werd vastgesteld bij decreet op 31 oktober 1836. Het plein is voorzien van twee fonteinen, het Monument voor Koning Dom Pedro IV, het Estação do Rossio, het Teatro Nacional Dona Maria II, winkels, restaurants en Portugese kasseienbestrating. De Rossio verbindt met verschillende straten en pleinen, waaronder:

• Praça dos Restauradores
• Rua da Betesga: beschouwd als de kortste straat van het land
• Rua Augusta
• Largo de São Domingos
• Rua dos Sapateiros
• Rua Áurea of Rua do Ouro
• Calçada do Carmo
• Rua do Amparo
• Rua Primeiro de Dezembro
• Praça da Figueira

Praça da Figueira: Praça da Figueira is een van de grote pleinen van Lissabon, dat Martim Moniz verbindt met Praça Dom Pedro IV. Het ontleent zijn naam aan zijn vroegere rol als de belangrijkste openluchtmarkt van de stad en heeft in de loop der jaren verschillende namen gedragen, waaronder Horta do Hospital, Praça das Ervas en Praça Nova. Het plein is opmerkelijk vanwege het Ruiterstandbeeld van Dom João I door architect José Segurado, ingehuldigd op 30 december 1971; de reguliere gastronomische en ambachtelijke beurs; de Confeitaria Nacional; het Hospital das Bonecas; en de halte voor de historische Tram 28. Het plein was de locatie van het Hospital Real de Todos-os-Santos, beschouwd als het grootste ziekenhuis van het land totdat het werd verwoest door de aardbeving van 1755. Praça da Figueira was een van de eerste plaatsen in het land met openbare verlichting, in 1834. Tussen 1885 en 1949 opereerde hier een openluchtmarkt, beheerd door de Companhia do Mercado da Praça da Figueira. Gedurende de eerste helft van de 20e eeuw was het de belangrijkste locatie in de stad voor de Festa dos Santos Populares.

Praça do Município: Praça do Município is de locatie van het hoofdkwartier van de Gemeenteraad van Lissabon. Het verbindt Rua do Arsenal met Largo de São Julião en stond vroeger bekend als Largo do Pelourinho, naar de schandpaal die in het midden van het plein stond — een symbool van gemeentelijke autoriteit en doorgaans de locatie van de Senaat en de residenties van senatoren. Het plein kreeg zijn huidige naam op 24 maart 1886. De hoogtepunten van Praça do Município zijn het Museu do Dinheiro en het gebouw van de Gemeenteraad van Lissabon, ingehuldigd in 1875 naar een ontwerp van Domingos Parente da Silva.

Jaarmarkten, Festivals en Evenementen in Baixa de Lisboa

• Ambachtenmarkt op Terreiro do Paço: wekelijks gehouden op Terreiro do Paço
• Opening van de Ondergrondse Romeinse Galerijen: jaarlijks geopend in september
• Moda Lisboa: jaarlijks gehouden in maart en oktober
• Lisbon Week: jaarlijks gehouden in september

Toeristische Accommodatie in Baixa de Lisboa

• Browns Boutique Hotel
• Lisboa Carmo Hotel
• Pousada de Lisboa — Praça do Comércio, Small Luxury Hotel
• The Boutique Hotels Figueira
• The Seven Hotel

Transport en Toegang tot Baixa de Lisboa

De Baixa wordt bediend door de volgende transportmogelijkheden:

• Lissabon Trams: Nummers 15, 28 en 25
• Lissabon Metro:
  • Baixa-Chiado
  • Terreiro do Paço
  • Rossio

Parkeergarages nabij Baixa de Lisboa

• Parque da Praça da Figueira
• Parque da Praça do Município
• Parque dos Restauradores

Geschiedenis van Baixa de Lisboa

De Baixa de Lisboa kwam op de voorgrond na de aardbeving van 1 november 1755 — een van de krachtigste in de geregistreerde geschiedenis, met een geschatte magnitude van 8,5 op de schaal van Richter. Het was verantwoordelijk voor de vernietiging van een groot deel van de Portugese hoofdstad, waarbij ongeveer een tiende van de Lissabonse woningvoorraad werd vernietigd (sommige schattingen noemen 3.000 huizen van een totaal van 20.000) en meer dan tienduizend mensen omkwamen. De Baixa Pombalina werd gebouwd met als doel rechte, brede straten te creëren, georganiseerd rond Rua Augusta. De belangrijkste drijvende kracht achter de transformatie van de stad was de Markies van Pombal, die Eugénio dos Santos (de auteur van het project) en Carlos Mardel aanstelde om de nieuwe Baixa de Lisboa te ontwerpen. De Baixa is een van de eerste stedelijke projecten in Europa met aardbevingsbestendige gebouwen en het eerste rioolnetwerk van het land. Het centrum van de Baixa werd teruggewonnen uit de rivieren Vale Pereiro en Arroios. Na de bouw diende de Baixa Pombalina van Lissabon als model voor andere steden, met name de stad Vila Real de Santo António in de Algarve, ook bekend als de Stad van de Markies.

Lissabon was een middeleeuwse stad tot de aardbeving van 1 november 1755 — een labyrint van kronkelende, ongeorganiseerde straten, steegjes en gebouwen, bijna volledig van hout, gebouwd zonder enige stedenbouwkundige planning om aan de behoeften van de bewoners te voldoen. De Baixa de Lisboa was geen uitzondering. De stad kende vóór 1755 weinig stedelijke verbeteringen, waaronder de bouw van Rua Nova dos Ferros tijdens het bewind van Dom Dinis (1279–1325), waar de handelaren van de stad zich vestigden en die de belangrijkste straat van de hoofdstad werd; de bouw van de Cerca Fernandina in 1375, die de hele stad ommuurde tijdens het bewind van Dom Fernando I (1345–1383); de bouw van Terreiro do Paço (nu Praça do Comércio), de Casa da Índia, de Ribeira das Naus, de markt en de Casa da Alfândega in de 16e eeuw; en de verbreding van Rua dos Ourives da Prata om de toegenomen koetsenverkeer in 1680 te accommoderen.

Video van Koningin Elizabeth II's bezoek aan Lissabon in 1957

Het Architectonische Project dat de Baixa de Lisboa Creëerde

De Markies van Pombal stelde een team van experts samen, bestaande uit de hoofdingenieur van het Koninkrijk Manuel da Maia, kolonel Carlos Mardel en kapitein Eugénio dos Santos, om de Baixa de Lisboa te herbouwen. Vijf projecten werden voorgesteld voor de reconstructie: twee pleitten voor de herbouw van het middeleeuwse, ongeorganiseerde Lissabon; één stelde voor de stad volledig te verplaatsen; een ander stelde een grotendeels onveranderde stad voor met lagere gebouwen en bredere straten; en één stelde de volledige sloop van het door aardbevingen getroffen gebied en de bouw van een nieuwe, georganiseerde stad in Belém voor. Koning Dom José I en de Markies van Pombal kozen voor project nummer vijf van Eugénio dos Santos, dat de volledige reconstructie van de Baixa inhield. Zo ontstond de zeer georganiseerde, mooie en grandioze Baixa Pombalina — met een achthoekig raster van parallelle en loodrechte straten, de belangrijkste assen die samenkomen op Praça do Comércio, een breed plein waarvan de verbinding met de rest van de Baixa aan de rivier zou worden gemaakt door de triomfboog die Rua Augusta bekroont, een symbool van opperste en heilige macht.

De Hiërarchie van de Baixa — Namen, Innovaties en Redenering

De Baixa Pombalina werd gebouwd volgens een hiërarchie van hoofdstraten, secundaire straten en steegjes, met drie soorten gebouwen:

• Type A: de rijkste façades;
• Type B: façades minder versierd dan Type A, maar meer dan Type C;
• Type C: de meest bescheiden façades.
  De Baixa werd herbouwd met een stedelijk raster van acht verticale straten die van zuid naar noord lopen en negen dwarsstraten die van oost naar west lopen, de pleinen van de Rossio en Terreiro do Paço — hernoemd tot Praça do Comércio. De hoofdstraten werden vernoemd naar de ambachten die er gevestigd waren, waaronder Rua do Ouro, Rua dos Sapateiros en Rua dos Fanqueiros; de secundaire straten kregen namen van heiligen, waaronder Rua de Santa Justa en Rua de São Nicolau; en de hoofdstraat, Rua Augusta, werd vernoemd ter ere van de auguste figuur van Koning Dom José I.

De Gaiola Pombalina was een andere innovatie van het project en was het eerste anti-seismische structurele systeem in Europa. Het bestond uit een flexibel intern houten frame gebouwd binnen de muren van gebouwen, ontworpen om te buigen en seismische bewegingen te absorberen zonder te breken in geval van een verdere aardbeving. Andere innovaties waren de adoptie van bakstenen zolders in Germaanse stijl op dakniveau, gestandaardiseerde bouwmethoden die het mogelijk maakten veel bouwcomponenten buiten Lissabon te prefabriceren, de seriële productie van bepaalde elementen zoals balustrades en azulejo-panelen, bogen op de begane grond om structurele integriteit te garanderen, houten palen om gebouwen op de meest instabiele grond te stabiliseren, en de transformatie van Praça do Comércio tot een centrum van bestuur, handel en administratie. Lissabon werd zo de eerste moderne stad in de westerse wereld na de aardbeving van 1 november 1755.